Crkvena opština u Cirihu eparhija Austrijsko-Švajcarska
Svetotrojični hram
Svetouspenski hram

Brak i stepen srodstva

Pomaže Bog o. Miroslave,
Hteo bih da vas pitam kako se računaju kolena po pravoslavlju, i da li su kolena i stepeni srodstva sinonimi? Takođe bih želeo da vas pitam do kog kolena odnosno do kog stepena srodstva je brak dozvoljen?

Unapred zahvalan N. M.


Bog pomogao poštovani N.

... Mislimo o svima vama i trudimo se koliko je to nama moguće, da budemo od pomoći tamo gde je najteže.

Što se tiče srodstva, narodni običaji su strožiji od Crkvenog bračnog prava. Kod nas u narodu se "koleno" obično računa kao jedna generacija u srodstvu.
Stepen se u crkvi računa slično, ali kao odnos pojedinaca u porodici.

Deca su uvek u prvom stepenu prema ocu i majci.
Braća i sestre su međusobno uvek u drugom stepenu.
Brakovi se apsolutno zabranjuju u nizvodnoj i uzvodnoj liniji krvnog srodstva (deda, majka, sin, unuka i td.).

Krvno srodstvo u pobočnoj liniji je najčešći problem ili pitanje za ljude. To je srodstvo u kojem dve osobe imaju zajedničkog pretka. Deca od dva brata i sestre stoje u četvrtom stepenu krvnog srodstva u pobočnoj liniji. NJima se po crkvenim odredbama zabranjuje brak. Peti stepen (na primer: ujak sa sestričinom od prvobratučeda), može odobriti u posebnim slučajevima samo Sveti arhijerejski sinod. Ovakvih slučajeva u narodu prosto i nema, jer je kod nas običajno pravo mnogo strožije. Šesti i sedmi stepen krvnog srodstva u pobočnoj liniji može uz molbu da odobri nadležni Arhijerej - Vladika. Od osmog stepena pa dalje, dozvoljavaju se brakovi po crkvenim odredbama.

Postoji i dvorodno srodstvo - kada se dva roda, familije orode ženidbom ili udajom. Po tom računanju muž i žena stoje u prvom stepenu prema svojim roditeljima/tazbini. Drugi stepen je zet/snaja prema dedi/babi supružnika. Treći stepen je otac/majka mladoženje/mlade prema svastiki/šuraku; otac/majka sa dedom/babom mladoženje/mlade. Po crkvenim odredbama se zabranjuje brak u dvorodnom srodstvu do trećeg stepena i u četvrtom stepenu između dva rođena brata i dve rođene sestre odnosno, brata i sestre sa sestrom i bratom.

Četvrti stepen razrešava Sveti arhijerejski sinod (izuzev braka između dva brata i dve sestre koji je zabranjen), a peti i šesti stepen razrešava nadležni Arhijerej - Vladika.

Postoji i trorodno srodstvo koje nastaje usled sklapanja dva braka (na pr. mladoženja sa ženom njegovog šuraka) kod nas poznato kao "prijatelji". U ovom srodstvu prvi stepen razrešava Sveti arhijerejski sinod. Drugi i treći nadležni Arhijerej - Vladika.

Nadam se da možete iz ovoga da dobijete predstavu o crkvenom gledanju na srodstva. Ako vam nešto nije jasno, slobodno mi pišite. U svakom slučaju, dobro je da se obratite vašem svešteniku koji će inače obaviti predbračni ispit i o svim tim stvarima sa vama popričati.

Srdačan bratski pozdrav u Gospodu vama i našem čestitom napaćenom rodu,
o. Miroslav